مقدمه
اگر دنبال شرایط انجام عمل اسلیو میگردید، احتمالاً یکی از دو حالت پیش آمده: یا سالهاست رژیم میگیرید و وزن دوباره برمیگردد، یا پزشک به شما گفته چاقی دارد به قلب، قند یا مفاصلتان فشار میآورد. در هر دو حالت، سؤال اول همیشه همین است: «من واقعاً میتوانم این عمل را انجام بدهم یا نه؟»
جواب کوتاه این است: شرایط انجام اسلیو معده فقط یک عدد (شاخص توده بدنی یا BMI) نیست. معمولاً BMI بالای ۴۰، یا BMI بالای ۳۵ همراه با یک بیماری مرتبط با چاقی مثل دیابت، فشار خون یا آپنه خواب، در راهنماهای قدیمی ملاک بوده است. راهنمای جدیدتر انجمنهای جهانی جراحی چاقی (ASMBS و IFSO) دامنه را کمی بازتر کرده، اما همچنان سن، سلامت روان، آمادگی برای تغییر سبک زندگی و نبودن بعضی بیماریها هم در تصمیم نهایی نقش دارند.
در این مقاله قدمبهقدم میبینیم چه کسانی کاندیدای مناسباند، چه کسانی باید صبر کنند یا اصلاً گزینه دیگری انتخاب کنند، و قبل از جراحی چه آزمایشها و ارزیابیهایی لازم است. هدف این است که وقتی برای مشاوره میروید، دستپر بروید و بدانید چه سؤالی بپرسید.
یک نکته مهم هم قبل از شروع: این متن آموزشی است و جای معاینه حضوری را نمیگیرد. تصمیم نهایی را جراح شما بعد از بررسی پرونده کامل میگیرد.
📦 خلاصه سریع: آنچه باید بدانید
- BMI بالای ۴۰ معمولاً بدون نیاز به بیماری همراه، شرط کافی برای ارزیابی جراحی است.
- BMI بین ۳۵ تا ۳۹٫۹ با حداقل ۱ بیماری همراه (مثل دیابت نوع ۲ یا آپنه خواب) کاندیدای کلاسیک است. راهنمای ۲۰۲۲ جراحی را برای BMI بالای ۳۵ حتی بدون بیماری همراه هم توصیه میکند.
- BMI بین ۳۰ تا ۳۴٫۹ فقط در شرایط خاص (مثلاً دیابت کنترلنشده) و با بررسی دقیق بررسی میشود. برای آسیاییها این آستانه از ۲۷٫۵ هم مطرح شده است.
- سن معمول برای بزرگسالان از ۱۸ تا حدود ۶۵ سال است و بالاتر از آن تصمیم موردی است.
- ۴ ارزیابی اصلی قبل از عمل: آزمایش خون، بررسی قلب و بیهوشی، ارزیابی تغذیه و ارزیابی روانشناختی.
- ۳ گروه معمولاً کاندیدای مناسب نیستند: بیماری روانی کنترلنشده، سوءمصرف مواد، و بیماریهای جدی که بیهوشی را پرخطر میکنند.
- اسلیو یک ابزار است؛ نتیجهاش به تغذیه، ورزش و پیگیری مادامالعمر بستگی دارد.

چقدر از این موضوع میدانید؟
به چند سؤال کوتاه پاسخ دهید، امتیاز بگیرید و آموختههایتان را مرور کنید.
نتیجه آزمون
اسلیو معده دقیقاً چه کاری میکند؟
قبل از رفتن سراغ شرایط، بهتر است بدانیم عمل چه میکند، چون بعضی شرایط مستقیم از همینجا میآیند.
در اسلیو معده (Sleeve Gastrectomy) جراح با روش لاپاراسکوپی، یعنی چند برش کوچک و دوربین، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد معده را برمیدارد. چیزی که میماند لولهای باریک شبیه موز است. این لوله جای کمتری برای غذا دارد، پس زودتر سیر میشوید. علاوه بر این، بخشی از معده که هورمون گرسنگی (گرلین) ترشح میکند برداشته میشود و بسیاری از بیماران میگویند اشتهایشان بهطرز محسوسی کمتر شده است.
نکتهای که باید جدی بگیرید: این عمل برگشتناپذیر است. قسمت برداشتهشده معده برنمیگردد. برای همین جراحها در ارزیابی شرایط انجام اسلیو معده سختگیرند و دلیلش بیاعتمادی به شما نیست؛ میخواهند مطمئن شوند عمل واقعاً به نفع شماست.
برای توضیح خود مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) درباره انواع جراحی چاقی میتوانید این صفحه را ببینید.

شرط اول: شاخص توده بدنی (BMI) چقدر باشد؟
BMI را با تقسیم وزن (کیلوگرم) بر مجذور قد (متر) حساب میکنند. مثلاً کسی با قد ۱۷۰ سانتیمتر و وزن ۱۱۵ کیلوگرم، BMI حدود ۳۹٫۸ دارد.
تا سالها مرجع اصلی، بیانیه سال ۱۹۹۱ مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH) بود: BMI بالای ۴۰، یا BMI بالای ۳۵ همراه با بیماری مرتبط با چاقی. در سال ۲۰۲۲ دو انجمن بزرگ جراحی چاقی (ASMBS و IFSO) راهنمای تازهای منتشر کردند و آن را جایگزین بیانیه قدیمی دانستند. متن کامل این راهنما اینجا در دسترس است.
خلاصه تغییرات به زبان ساده:
| محدوده BMI | وضعیت بر اساس راهنمای ۲۰۲۲ |
|---|---|
| ۳۵ و بالاتر | جراحی توصیه میشود، بدون توجه به وجود یا شدت بیماریهای همراه |
| ۳۰ تا ۳۴٫۹ | وقتی بیماری متابولیک (مثل دیابت نوع ۲) وجود دارد، جراحی باید در نظر گرفته شود |
| از ۲۷٫۵ برای آسیاییها | در راهنما پیشنهاد شده افراد آسیایی از این آستانه به بعد برای جراحی بررسی شوند |
| زیر ۳۰ | معمولاً کاندیدای اسلیو نیست |
دو نکته درباره این جدول:
اول، راهنماهای بینالمللی توصیهاند، نه قانون. در ایران بیمهها، مراکز و جراحان ممکن است معیارهای محافظهکارانهتری داشته باشند. برای مثال خیلی از بیمهها هنوز BMI بالای ۴۰ یا بالای ۳۵ همراه با بیماری را میخواهند. پیش از هر کاری شرایط بیمه خودتان را بپرسید.
دوم، BMI کامل نیست. یک وزنهبردار با عضله زیاد ممکن است BMI بالا داشته باشد و چربی کمی. به همین دلیل جراح علاوه بر عدد، دور کمر، سابقه وزن و وضعیت سلامت کلی را هم میسنجد.
برای محدوده ۳۰ تا ۳۴٫۹ خود راهنما میگوید معمولاً ابتدا باید درمان غیرجراحی امتحان شده باشد، چون در این محدوده ماندگاری نتیجهی درمان دارویی و رژیمی بیشتر است.
شرط دوم: بیماریهای همراه چاقی
بیماریهای همراه یعنی مشکلاتی که چاقی ایجاد یا بدتر کرده است. معمولترینها:
- دیابت نوع ۲ یا پیشدیابت
- فشار خون بالا
- آپنه انسدادی خواب (وقفه تنفسی هنگام خواب)
- کبد چرب
- چربی خون بالا
- آرتروز زانو و مفاصل
- کمردرد مزمن مرتبط با وزن
- مشکلات باروری مثل سندرم تخمدان پلیکیستیک
وقتی BMI شما بین ۳۵ تا ۴۰ است، داشتن یکی از این بیماریها قبلاً تقریباً شرط لازم بود. حالا هم که راهنمای ۲۰۲۲ شرط را برداشته، وجود این بیماریها باعث میشود جراح و بیمه راحتتر عمل را تأیید کنند.
بخش جالب ماجرا برای بیماران دیابتی است. مطالعات متعدد نشان دادهاند بعد از جراحی چاقی، بخش قابل توجهی از بیماران دیابت نوع ۲ بهبود یا حتی فروکش (remission) پیدا میکنند. اینکه دقیقاً چند درصد، به مدت ابتلا به دیابت، عملکرد پانکراس و میزان کاهش وزن بستگی دارد. هر چه دیابت قدیمیتر باشد، احتمال برگشت کامل کمتر است. پس اگر دیابت دارید و فکر میکنید باید صبر کنید «تا اوضاع بدتر شود»، معمولاً زودتر مشورتگرفتن به نفع شماست.
شرط سوم: سن مناسب برای اسلیو معده
بزرگسالان: معمولاً بازه ۱۸ تا ۶۵ سال بازهای است که بدون نگرانی خاص ارزیابی میشود.
بالای ۶۵ سال: مطلق ممنوع نیست. بعضی افراد ۶۵ تا ۷۰ ساله سالم، فعال و با دلیل پزشکی قوی جراحی میشوند. اما خطر بیهوشی و بیماریهای زمینهای بیشتر است، پس جراح و متخصص بیهوشی با دقت بیشتری تصمیم میگیرند. در این سنین هم باید مراقب افت عضله بعد از کاهش وزن سریع بود.
زیر ۱۸ سال: راهنمای ۲۰۲۲ میگوید کودکان و نوجوانان منتخب باید برای جراحی در نظر گرفته شوند، اما این کار فقط در مراکز تخصصی و با تیم چندرشتهای انجام میشود. در عمل، برای نوجوانی که رشدش کامل نشده تصمیمگیری بسیار حساستر است.
سؤالی که زیاد میشنویم: «من ۲۰ سالهام، زود نیست؟» پاسخ این است که سن بهتنهایی مانع نیست. چیزی که اهمیت دارد این است که چاقی شما سالهاست ادامه دارد و روشهای دیگر جواب ندادهاند.
شرط چهارم: سابقه تلاش برای کاهش وزن
جراحها معمولاً میپرسند قبلاً چه کارهایی کردهاید: رژیم تحت نظر متخصص تغذیه، ورزش منظم، دارو. لازم نیست ۱۰ رژیم شکستخورده در کارنامه داشته باشید، ولی بیشتر مراکز دوست دارند ببینند یک دوره جدی (مثلاً ۳ تا ۶ ماه) تحت نظر متخصص تغذیه گذراندهاید.
دلیلش این است که:
- بعضی بیماران با همین تغییرات به وزن هدف میرسند و نیازی به جراحی ندارند.
- بیمارانی که قبل از عمل عادتهای سالم را شروع کردهاند بعد از عمل موفقترند.
- بیمهها در بسیاری از کشورها این سابقه را مستند میخواهند.
اگر سالها با رژیمهای مختلف وزن کم کردهاید و دوباره برگرداندهاید، همه مدارک (رژیمها، نسخهها، آزمایشها) را به مشاوره ببرید. این سابقه برای جراح اطلاعات ارزشمندی است.
شرط پنجم: آمادگی روانی و رفتاری
این بخش را خیلیها دستکم میگیرند، در حالی که یکی از مهمترین پیشبینیکنندههای موفقیت است. در عمل اسلیو، «معده کوچک» فقط نیمی از کار است. نیمه دیگر رفتار شماست.
جراح یا روانشناس معمولاً این موارد را بررسی میکنند:
- رابطه با غذا: آیا پرخوری عصبی یا «حملههای پرخوری» دارید؟ اختلال پرخوری درماننشده میتواند بعد از عمل مشکلساز شود، چون معده کوچک میشود ولی نیاز عاطفی به خوردن میماند.
- افسردگی و اضطراب: داشتن اینها مانع جراحی نیست، ولی باید تحت درمان و پایدار باشند.
- انتظارات واقعبینانه: اسلیو معجزه نیست. بعد از ۱۲ تا ۱۸ ماه وزن به نقطه ثابتی میرسد و برای نگهداشتنش تلاش لازم است.
- حمایت اطرافیان: خانوادهای که مدام غذای پرکالری جلوتان میگذارد میتواند کار را سخت کند. اگر لازم است خانواده را هم در مشاوره بیاورید.
- توانایی پیگیری: عمل با خروج از بیمارستان تمام نمیشود؛ مکملها و ویزیتهای ۱ ماهه، ۳ ماهه، ۶ ماهه و ۱ ساله بخشی از درماناند.
چه کسانی معمولاً کاندیدای اسلیو نیستند؟
این فهرست ثابت نیست و هر جراح بر اساس پرونده شما تصمیم میگیرد، اما موارد زیر معمولاً یا مانع کاملاند یا نیاز به درمان قبل از عمل دارند:
۱. بیماری روانی شدید کنترلنشده. مثل افسردگی عمیق با افکار آسیب به خود، روانپریشی فعال یا اختلال خوردن شدید درماننشده.
۲. سوءمصرف فعال مواد یا الکل. هم خطر بیهوشی و بهبودی را بالا میبرد، هم بعد از عمل الکل سریعتر جذب میشود و خطر وابستگی جدید بیشتر میشود.
۳. بیماریهای جدی قلبی، ریوی یا کبدی که بیهوشی را پرخطر میکنند. گاهی با درمان و بهینهسازی وضعیت میشود ریسک را پایین آورد و بعد جراحی کرد.
۴. بارداری. عمل در بارداری انجام نمیشود. بیشتر جراحها توصیه میکنند بعد از عمل ۱۲ تا ۱۸ ماه از بارداری پرهیز شود تا وزن تثبیت شود.
۵. ریفلاکس شدید یا مری باریت. اسلیو در بعضی افراد ریفلاکس را بدتر میکند. برای کسی که ریفلاکس سنگین دارد، جراحی دیگری مثل بایپس معده اغلب انتخاب بهتری است. نکته مهم این است که اگر ریفلاکس دارید حتماً پیش از جراحی به جراح بگویید تا آندوسکوپی انجام شود.
۶. ناتوانی یا عدم تمایل به پیگیری بلندمدت. بدون مصرف مکملها (ویتامین B12، آهن، کلسیم و…) خطر کمبودهای تغذیهای واقعی است.
یادتان باشد «نه» امروز ممکن است «بله» ۶ ماه دیگر باشد. بسیاری از بیماران بعد از درمان افسردگی، ترک سیگار یا کنترل قند، کاندیدای عمل میشوند.

آزمایشها و ارزیابیهای قبل از عمل
وقتی شرایط اولیه را دارید، نوبت بررسیهای دقیق میشود. معمولاً شامل اینهاست:
آزمایش خون: قند ناشتا و HbA1c، چربیها، آنزیمهای کبدی، تیروئید (TSH)، کمخونی، ویتامین D، B12 و آهن.
بررسی قلبی: نوار قلب و در صورت نیاز اکو یا تست ورزش، بهخصوص برای افراد بالای ۴۰ سال یا با سابقه قلبی.
آندوسکوپی: برای دیدن وضعیت مری و معده، وجود باکتری هلیکوباکتر پیلوری، زخم یا فتق هیاتال. بعضی جراحها آن را برای همه میخواهند.
سونوگرافی شکم: برای کبد چرب و سنگ کیسه صفرا. سنگ صفرا بعد از کاهش وزن سریع شایع است.
مشاوره تغذیه: آموزش مراحل رژیم قبل و بعد از عمل.
ارزیابی روانشناختی: معمولاً یک جلسه یا چند جلسه گفتوگو و پرسشنامه.
ارزیابی بیهوشی: متخصص بیهوشی وضعیت راه هوایی، آپنه خواب و داروهای شما را مرور میکند. اگر آپنه شدید دارید ممکن است از چند هفته قبل از عمل به دستگاه CPAP نیاز داشته باشید.
یک رژیم کوتاه (معمولاً ۱ تا ۲ هفته) پیش از عمل هم معمولاً تجویز میشود تا کبد کوچکتر و جراحی ایمنتر شود.
تجربه بیماران: چیزی که در مشاورهها زیاد شنیده میشود
⚠️ توضیح برای ناشر: نمونههای زیر سناریوهای ترکیبی و آموزشیاند، نه نقلقول مستقیم از بیمار مشخص. اگر رضایتنامه کتبی بیماران واقعی را دارید، میتوانید جایگزینشان کنید.
نمونه اول: «فقط BMI را نگاه میکردم.» خانمی ۳۸ ساله با BMI حدود ۳۶ و دیابت نوع ۲ فکر میکرد چون زیر ۴۰ است کاندیدا نیست. ارزیابی نشان داد با دیابت همراه، شرایط انجام اسلیو معده را دارد. اشتباه رایج: خیلیها بدون پرسیدن از جراح خودشان را کنار میگذارند.
نمونه دوم: «بعد از مشاوره روانشناس فهمیدم مشکلم گرسنگی نیست.» آقایی ۴۵ ساله شبها در استرس زیاد میخورد. پیش از عمل چند جلسه درمان رفتاری گرفت و بعد جراحی کرد. میگوید اگر آن جلسهها نبود، فکر میکرد معده کوچک مشکل را حل میکند.
نمونه سوم: «زود عمل کردم، بدون آمادگی، و پشیمان شدم.» این الگو هم دیده میشود: کسی که ویزیتهای بعد از عمل را رها میکند و مکمل مصرف نمیکند، بعد از یک سال با ریزش مو و ضعف روبهرو میشود. کمبود پروتئین و ویتامینها قابل پیشگیری است.
الگوی مشترک این تجربهها: کسانی که پیش از عمل خوب آماده شدند، بعد از عمل هم راحتتر مسیر را ادامه میدهند.
مراحل عملی: از مشاوره تا روز عمل
اگر فکر میکنید شرایط انجام عمل اسلیو را دارید، این مسیر معمولاً طی میشود:
- مشاوره اول با جراح: BMI، سابقه پزشکی و داروها بررسی میشود.
- آزمایشها و ارزیابیها: همان مواردی که بالا گفتیم.
- تأیید بیمه (در صورت نیاز): مدارک باید کامل باشد.
- رژیم قبل از عمل: معمولاً ۱ تا ۲ هفته.
- عمل: حدود ۱ تا ۱٫۵ ساعت زمان میبرد و بیمار معمولاً ۱ تا ۳ روز در بیمارستان میماند.
- پیگیری: ویزیتها و آزمایشهای دورهای در ماهها و سالهای بعد.

⭐ معرفی دکتر حامد قلیزاده
اگر میخواهید شرایط خودتان را بهصورت حضوری بررسی کنید، دکتر حامد قلیزاده یکی از جراحان باتجربه در این حوزه در تهران هستند.
سمت و تخصص: جراح باتجربه، متخصص جراحی اسلیو معده و بیماری چاقی، جراح لاغری و جراح چاقی. تاکنون بیش از ۹٬۰۰۰ جراحی لاپاراسکوپی و بیش از ۱۵٬۰۰۰ جراحی چاقی را در شهر تهران انجام دادهاند و رضایت بیش از ۵۰٬۰۰۰ بیمار را کسب کردهاند.
فلوشیپ و مدارک: فوقتخصص جراحی چاقی و لاپاراسکوپی پیشرفته، متابولیک و جراحی عمومی؛ شماره نظام پزشکی ۱۴۴۷۲۰. دکتر و جراح اسلیو معده در تهران و جراح عمومی بیمارستان بقیهالله، عضو هیئت علمی دانشگاه بقیهالله (عج).
| شاخص | عدد |
|---|---|
| جراحی چاقی موفق | +۱۵٬۰۰۰ مورد |
| جراحی لاپاراسکوپی | +۹٬۰۰۰ مورد |
| رضایت بیماران | +۵۰٬۰۰۰ بیمار |
| هیئت علمی | دانشگاه بقیهالله (عج) |
📍 آدرس: تهران، خیابان ملاصدرا، روبروی بیمارستان بقیهالله، ساختمان ۱۹۵، طبقه ۵ 🌐 وبسایت: https://hamimedic.ir/
۱۰ سؤال متداول درباره شرایط انجام اسلیو معده
سؤال: حداقل BMI برای اسلیو معده چند است؟
پاسخ: بر اساس راهنمای ۲۰۲۲ انجمنهای ASMBS و IFSO، جراحی برای BMI بالای ۳۵ توصیه میشود. در BMI بین ۳۰ تا ۳۴٫۹ فقط با بیماری متابولیک مثل دیابت و پس از امتحان درمانهای دیگر در نظر گرفته میشود. در عمل، بیمه و مراکز مختلف ممکن است معیار سختگیرانهتری داشته باشند.
سؤال: آیا با BMI زیر ۳۵ هم میشود اسلیو کرد؟
پاسخ: در موارد محدود بله، مخصوصاً اگر دیابت کنترلنشده دارید یا آسیایی هستید. اما تصمیم کاملاً موردی است و جراح باید فایده را از خطر بیشتر بداند.
سؤال: بالاترین سن برای عمل اسلیو چند سال است؟
پاسخ: سقف مطلق وجود ندارد. معمولاً تا حدود ۶۵ سال بدون مشکل خاصی ارزیابی میشود. بعد از آن بستگی به سلامت قلب، ریه و وضعیت عمومی دارد.
سؤال: آیا دیابت مانع انجام اسلیو است؟
پاسخ: برعکس، دیابت نوع ۲ معمولاً دلیل قویتری برای جراحی است. فقط قند باید تا حد امکان قبل از عمل کنترل شود.
سؤال: اگر ریفلاکس دارم میتوانم اسلیو کنم؟
پاسخ: ریفلاکس خفیف و کنترلشده معمولاً مانع نیست، اما اسلیو ممکن است آن را بدتر کند. در ریفلاکس شدید یا مری باریت، جراح ممکن است عمل دیگری پیشنهاد کند. حتماً با جراح درباره آندوسکوپی صحبت کنید.
سؤال: آیا قبل از عمل باید حتماً رژیم بگیرم؟
پاسخ: بیشتر مراکز یک رژیم کوتاه ۱ تا ۲ هفتهای قبل از عمل تجویز میکنند تا کبد کوچکتر شود و جراحی ایمنتر پیش برود. مدت و نوع رژیم را جراح تعیین میکند.
سؤال: چه آزمایشهایی قبل از عمل لازم است؟
پاسخ: معمولاً آزمایش خون کامل (قند، چربی، کبد، تیروئید، ویتامینها)، نوار قلب، سونوگرافی شکم، آندوسکوپی و ارزیابی بیهوشی و تغذیه. فهرست دقیق را جراح بر اساس پرونده شما میدهد.
سؤال: آیا سابقه جراحی شکم مانع اسلیو است؟
پاسخ: لزوماً نه. اما چسبندگی ناشی از جراحیهای قبلی ممکن است عمل را پیچیده کند. اگر قبلاً جراحی شکم داشتهاید، گزارش آن را به مشاوره ببرید.
سؤال: آیا خانمهایی که قصد بارداری دارند میتوانند اسلیو کنند؟
پاسخ: بله، اما معمولاً توصیه میشود ۱۲ تا ۱۸ ماه بعد از عمل بارداری نکنند تا وزن تثبیت شود و کمبودهای تغذیهای برطرف شود. برنامهریزی را با جراح و متخصص زنان انجام دهید.
سؤال: اگر شرایط اسلیو را نداشته باشم چه گزینههایی دارم؟
پاسخ: بسته به شرایط، گزینهها شامل برنامه رژیم و ورزش تحت نظر متخصص، داروهای کاهش وزن با تجویز پزشک، درمان بیماریهای همراه و در بعضی موارد روشهای جراحی دیگر مثل بایپس معده است. هر گزینه مزایا و خطرات خودش را دارد.
جمعبندی
شرایط انجام عمل اسلیو در نگاه اول ساده است (BMI بالای ۴۰، یا بالای ۳۵ با بیماری همراه)، اما در عمل چند لایه دارد: سن، سابقه تلاش برای کاهش وزن، سلامت روان، بیماریهای زمینهای و آمادگی برای پیگیری بلندمدت. راهنمای ۲۰۲۲ دامنه را بازتر کرده، ولی فقط نشان میدهد چه کسانی را میشود ارزیابی کرد؛ تصمیم نهایی پیش جراح و بر اساس شرایط شخصی شماست.
اگر فکر میکنید شرایط انجام اسلیو معده را دارید، بهترین قدم بعدی یک مشاوره حضوری است. BMIتان را حساب کنید، لیست داروها و آزمایشهای قبلی را جمع کنید و سؤالهایتان را بنویسید.
منابع
- Eisenberg D, et al. 2022 ASMBS and IFSO Indications for Metabolic and Bariatric Surgery. Surg Obes Relat Dis, 2022. متن کامل در PMC
- متن راهنما بهصورت PDF: asmbs.org
- NIDDK. Bariatric Surgery. niddk.nih.gov
این مقاله چقدر مفید بود؟
برای امتیازدهی روی ستاره کلیک کنید
میانگین امتیاز 0 / 5. شمارش آرا 0
اولین نفری باشید که به این پست امتیاز میدهد
فرم: دریافت مشاوره از دکتر حامد قلی زاده
اطلاعات خود را وارد کنید تا درخواست مشاورهتان از طریق واتساپ ارسال شود.







