اگر تاریخ عمل را گرفتهاید یا هنوز در حال تصمیمگیری هستید، اقدامات قبل از اسلیو معده همان بخشی از ماجراست که بیشترین اثر را روی ایمنی جراحی و سرعت بهبودی شما میگذارد. هر اقدام قبل از اسلیو، از یک آزمایش ساده خون تا ترک سیگار، یک خطر مشخص را کم میکند و قبل از اینکه کار به اتاق عمل برسد، جلوی یک غافلگیری را میگیرد.
خیلیها فکر میکنند اسلیو یعنی یک عمل یکونیم تا دو ساعته و تمام. در عمل، نتیجهی جراحی از ماهها و هفتههای قبلش ساخته میشود. در فرانسه مثلاً پیگیری پیش از عمل معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماه طول میکشد و خودشان میگویند موفقیت اسلیو به همین دوره بستگی دارد. در ایران این فاصله معمولاً کوتاهتر است، ولی منطق یکی است: بدنی که آماده باشد، عمل را راحتتر میگذراند.
خلاصهی کاربردی مقاله این است: قبل از اسلیو باید شرایط خودتان را با جراح بسنجید (BMI و بیماریهای همراه)، یک بستهی آزمایش و بررسی انجام بدهید، مشاوره تغذیه و روانشناسی بگیرید، سیگار را کنار بگذارید، داروهایتان را با پزشک مرور کنید، مدتی قبل از عمل رژیم مخصوص کوچککردن کبد را رعایت کنید و خانه را برای روزهای بعد از عمل آماده کنید. جزئیات دقیق هر مورد، مثل طول رژیم یا فهرست آزمایشها، از جراحی به جراح دیگر کمی فرق میکند. برنامهی جراح خودتان همیشه مرجع نهایی است.
در ادامه، قدمبهقدم میرویم جلو. هر جا آمار یا توصیهای آمده، لینک منبعش را کنارش گذاشتهایم تا خودتان هم بتوانید بخوانید.
آنچه باید بدانید (خلاصه سریع)
- ۱۲ اقدام اصلی در اقدامات قبل از اسلیو معده وجود دارد؛ از ارزیابی شرایط تا آمادهکردن خانه.
- طبق راهنمای ۲۰۲۲ انجمنهای ASMBS و IFSO، جراحی چاقی برای افراد با BMI برابر یا بیشتر از ۳۵ توصیه میشود و برای BMI بین ۳۰ تا ۳۴٫۹ همراه با بیماری متابولیک (مثل دیابت) باید بررسی شود.
- راهنمای ASMBS برای اسلیو، رژیم مایعات ۲ تا ۴ هفته پیش از عمل را بهعنوان یک گزینهی مرسوم ذکر میکند. بعضی بیمارستانها همین رژیم را ۵ روز تا ۱ هفته تعریف کردهاند.
- ارزیابی تغذیه و ارزیابی روانشناختی در بیشتر مسیرهای درمانی پیش از اسلیو جزو بخشهای ثابت است.
- ترک سیگار قبل از عمل جزو توصیههای رایج است و هرچه زودتر شروع شود بهتر است.
- یک اقدام قبل از اسلیو که کم دیده میشود: خرید و آمادهکردن غذاهای مایع و پورهای قبل از بستریشدن.

چرا آمادگی قبل از اسلیو اینقدر مهم است؟
بیماری که با آزمایشهای کامل، کبد کوچکتر، سیگار ترکشده و قند کنترلشده وارد اتاق عمل میشود، با کسی که فقط «ناشتا آمده» فرق دارد. جراح در لاپاراسکوپی از فضای کوچکی کار میکند و کبد بزرگ و چرب جلوی دید را میگیرد. قند بالا روی ترمیم زخم اثر میگذارد. سیگار جریان خون بافتها را کم میکند. هیچکدام از اینها با «حواسم هست» حل نمیشوند؛ باید قبل از عمل کنترل شوند.
یک نکتهی دیگر هم هست که کمتر دربارهاش حرف میزنند: آمادگی ذهنی. اسلیو معده را کوچک میکند، ولی عادتها را عوض نمیکند. بیماری که از قبل با مشاور تغذیه کار کرده باشد، بعد از عمل راحتتر لقمههایش را کوچک میکند، آهستهتر میخورد و آب را بین وعدهها مینوشد.
در یک پژوهش اجماع بینالمللی (دلفی) که با مشارکت دهها متخصص چاقی انجام شد، از ۱۶۹ بیانیه روی ۹۰ مورد توافق حاصل شد. موضوع این توافقها هم تیم چندتخصصی، انتخاب بیمار، آزمایشهای پیش از عمل و مسیر ارجاع بود. یعنی حتی متخصصان دنیا هم روی اهمیت ارزیابی کامل پیش از جراحی همنظرند.
چقدر از این موضوع میدانید؟
به چند سؤال کوتاه پاسخ دهید، امتیاز بگیرید و آموختههایتان را مرور کنید.
نتیجه آزمون
قدم اول: بسنجید که واقعاً کاندید اسلیو هستید یا نه
شاید اولین اقدام قبل از اسلیو این باشد که از خودتان بپرسید: «آیا اصلاً شرایطش را دارم؟» تا چند سال پیش ملاک عمدتاً BMI بالای ۴۰ یا BMI بالای ۳۵ همراه با یک بیماری مثل فشار خون یا بیماری قلبی بود. این معیار مال سال ۱۹۹۱ بود.
راهنمای مشترک ۲۰۲۲ انجمن جراحان چاقی آمریکا (ASMBS) و فدراسیون بینالمللی جراحی چاقی (IFSO) مرز را عوض کرد: جراحی چاقی برای BMI برابر یا بیشتر از ۳۵ بدون توجه به وجود یا نبودِ بیماری همراه توصیه میشود، و برای BMI بین ۳۰ تا ۳۴٫۹ با بیماری متابولیک باید در نظر گرفته شود. متن کامل راهنما اینجا قابل دانلود است. فدراسیون جهانی چاقی هم تأکید کرده که برای جمعیتهای آسیایی، آستانهها باید پایینتر در نظر گرفته شود، چون در این افراد عوارض چاقی در BMI کمتری ظاهر میشود.
BMI را میتوانید خودتان حساب کنید: وزن (کیلوگرم) تقسیم بر مجذور قد (متر). مثلاً کسی با ۱۱۰ کیلو و قد ۱٫۶۵ متر، BMI حدود ۴۰٫۴ دارد. ولی تصمیم نهایی با ویزیت جراح است؛ عدد بهتنهایی کافی نیست.

۱۲ اقدام قبل از اسلیو معده، یکبهیک
۱. ویزیت جراح و مرور کامل سابقهی پزشکی
اولین جلسه فقط معارفه نیست. جراح باید بداند چه جراحیهایی داشتهاید (مثلاً سزارین یا جراحی شکم)، چه داروهایی میخورید، آلرژی دارید یا نه و سابقهی خانوادگیتان چیست. هر چیزی را که یادتان هست بگویید، حتی اگر به نظرتان بیربط است. مصرف مکملهای گیاهی و داروهای کاهش وزن بدون نسخه را هم حتماً اعلام کنید. بعضی از اینها روی انعقاد خون یا فشار اثر میگذارند.
پیشنهاد عملی: یک برگه بنویسید و همهی داروها، دوزها و بیماریهایتان را در آن فهرست کنید. این برگه در ویزیت بیهوشی هم به کارتان میآید.
۲. آزمایشهای خون
بستهی آزمایشها از مرکزی به مرکز دیگر فرق میکند، ولی معمولاً شامل شمارش سلولهای خون، قند خون ناشتا و HbA1c، چربیهای خون، آنزیمهای کبدی، کلیه، تیروئید و ویتامینها و املاح (مثل آهن، ویتامین D و B12) است. فهرستهایی که انجمن ASMBS برای مسیر درمانی بایپس معده منتشر کرده، نمونهی خوبی از گسترهی این آزمایشهاست. مسیر اسلیو هم از همان ارزیابی کلی تغذیه و متابولیک استفاده میکند.
چرا کمبود ویتامینها مهم است؟ چون بعد از عمل، حجم غذایی که میخورید کم میشود. اگر قبل از عمل هم کمبود آهن یا D داشته باشید، بعد از عمل این کمبود سنگینتر میشود. کمبودها را قبل از عمل پیدا کنید و درمان کنید.
۳. بررسی معده و دستگاه گوارش
بسیاری از جراحان قبل از اسلیو آندوسکوپی (و در صورت لزوم نمونهبرداری یا بررسی باکتری هلیکوباکتر پیلوری) میخواهند. هدف این است که معدهای که قرار است برش بخورد و بخش بزرگش برداشته شود، از قبل شناخته شده باشد. اگر زخم، التهاب شدید یا فتق هیاتال پیدا شود، برنامهی عمل ممکن است عوض شود.
معمولاً نیازی به نگرانی نیست. آندوسکوپی کوتاه است و اغلب با آرامبخش انجام میشود. بعضی بیماران نکتهی جالبی تعریف میکنند: «بعد از آندوسکوپی فهمیدم سوزش معدهام چند ساله مشکل دارد و حالا درمانش کردم.»
رفلاکس هم اینجا مهم است. اسلیو در بعضی افراد رفلاکس را بدتر میکند، پس اگر سوزش سردل یا ترشکردن دارید، قبل از عمل به جراح بگویید تا در انتخاب نوع جراحی لحاظش کند.
۴. بررسی قلب، ریه و خواب
آنچه به آن «ارزیابی بیهوشی» میگویند معمولاً شامل نوار قلب، گاهی اکوی قلب، عکس قفسهی سینه و پرسش دربارهی خرناس و ایستهای تنفسی در خواب است. آپنهی خواب در افراد دارای اضافه وزن زیاد شایع است و بیهوشی را حساستر میکند. اگر شبها بلند خروپف میکنید یا روز خوابآلود هستید، حتماً بگویید. ممکن است قبل از عمل به یک مطالعهی خواب یا حتی دستگاه CPAP نیاز داشته باشید.
سونوگرافی شکم هم معمولاً خواسته میشود، چون هم کبد چرب را نشان میدهد و هم سنگ کیسهی صفرا را. سنگ صفرا در کاهش وزن سریع بیشتر علامت میدهد، و جراح باید از قبل بداند چه چیزی در شکم است.
۵. مشاوره تغذیه
راهنمای ASMBS برای مسیر درمانی اسلیو میگوید ارزیابی تغذیه و ارزیابی روانشناختی پیش از عمل در مسیرهای مختلف مشترک بوده است. مشاورهی تغذیه قبل از اسلیو دو کار میکند: عادتهای فعلیتان را بررسی میکند و شما را با رژیمهای بعد از عمل آشنا میکند.
در همین جلسه یاد میگیرید پروتئین هدف روزانهتان چقدر است، چرا نوشیدنیهای گازدار و شیرین را باید کنار بگذارید، و چرا در اوایل بعد از عمل وعدهها خیلی کوچک میشوند. اگر میخواهید چند چیز را از امروز شروع کنید، اینها بیضرر و مفیدند: آب کافی بنوشید، نوشابه و آبمیوهی صنعتی را کم کنید، آهستهتر غذا بخورید و هر لقمه را کامل بجوید.
در ادامهی مقاله به ۷ اقدام بعدی میرسیم: ارزیابی روانشناختی، ترک سیگار، کنترل بیماریهای زمینهای، رژیم قبل از عمل، فعالیت بدنی، آمادهسازی خانه و چکلیست روز قبل از عمل.
۶. ارزیابی روانشناختی
این بخش برای خیلیها غافلگیرکننده است: چرا برای عمل معده باید پیش روانشناس بروم؟ چون جراحی، فقط معده را کوچک میکند و رابطهی شما با غذا همان میماند. روانشناس بررسی میکند که آیا پرخوری عصبی، غذاخوری هیجانی یا افسردگی درماننشدهای در کار است یا نه. هدف قضاوت یا رد کردن شما نیست؛ هدف این است که بعد از عمل، با همان عادتهای قدیمی دوباره به نقطهی اول برنگردید. ارزیابی روانشناختی، همانطور که در مسیر درمانی ASMBS آمده، در بیشتر مسیرها بخش ثابتی از آمادهسازی است.
۷. ترک سیگار و قلیان
ترک سیگار در همان مسیر درمانی ASMBS یکی از اقلام آمادهسازی ذکر شده است. دود تنباکو جریان خون بافتها را کم میکند، ریه را حساستر میکند و بهبود زخمها را کند میکند. این شامل قلیان و سیگار الکترونیک هم میشود؛ خیلیها فکر میکنند «قلیان که سیگار نیست» و همین باعث میشود بیخبر بمانند. مدت دقیق ترک از مرکزی به مرکز دیگر فرق میکند و ممکن است برخی مراکز آزمایش هم بخواهند. قاعدهی ساده این است: هرچه زودتر ترک کنید، بهتر است. اگر ترک برایتان سخت است، به جراح بگویید تا شما را به برنامهی ترک وصل کند.
۸. کنترل بیماریها و مرور داروها
قند خون، فشار خون و تیروئید باید قبل از عمل تا حد امکان تحت کنترل باشند. داروهای رقیقکنندهی خون، داروهای دیابت و حتی بعضی مکملهای گیاهی باید با نظر پزشک قطع یا تنظیم شوند. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید. بیمارستانهای مختلف هم در برگههای آمادهسازی خود تأکید میکنند که بعضی داروها باید قبل از عمل قطع شوند و فهرست دقیق آن را در ویزیت پیش از بیهوشی میدهند. اگر در سن باروری هستید، دربارهی پیشگیری از بارداری قبل و بعد از عمل هم از جراح بپرسید.

۹. رژیم قبل از عمل برای کوچککردن کبد
این همان اقدامی است که بیشتر بیماران دربارهاش میپرسند. کبد چرب و بزرگ جلوی دید جراح را میگیرد و کار لاپاراسکوپی را سختتر و پرخطرتر میکند. رژیم کوتاهمدت پرپروتئین و کمقند باعث میشود کبد کمی کوچک و نرمتر شود.
مدت این رژیم در منابع مختلف یکسان نیست. مسیر درمانی ASMBS رژیم مایع ۲ تا ۴ هفته را بهعنوان یک گزینه آورده است. بستهی آموزشی یک بیمارستان آمریکایی رژیم مایع پرپروتئین و کمقند را یک هفته قبل از عمل پیشنهاد میکند، و یک پروتکل ERAS دیگر ۵ روز رژیم فقطمایع را تعریف کرده است. پس عدد جادویی وجود ندارد و نسخهی جراح خودتان را اجرا کنید، نه نسخهی اینستاگرام را.
چند توصیه برای گذراندن این دوره: روز اول سختترین روز است و بعد معمولاً گرسنگی کمتر میشود. سردرد و یبوست شایع است، پس آب کافی بنوشید و اگر یبوست شدید شد از جراح راهکار بخواهید. محصولات پروتئینی را از قبل بخرید و طعمهایشان را امتحان کنید تا وسط رژیم به یک طعم بدمزه گیر نکنید.
۱۰. فعالیت بدنی سبک
لازم نیست ورزشکار شوید. پیادهروی روزانه، حتی ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، ریه و گردش خون را آماده میکند و بعد از عمل راهافتادن را آسانتر میکند. راه رفتن زودهنگام بعد از جراحی یکی از ارکان برنامههای ERAS برای بهبودی سریعتر است. اگر بیماری قلبی یا مفصلی دارید، شدت و نوع تمرین را با پزشک تنظیم کنید.

۱۱. آمادهکردن خانه و حمایت اطرافیان
برنامهی ERAS بیمارستان نورثوسترن صریحاً توصیه میکند که قبل از عمل، برای روزهای بعد از برگشت به خانه از خانواده و دوستان کمک بگیرید. عملیاش یعنی: چند روز مرخصی بگیرید، یک نفر را برای روزهای اول کنارتان تعیین کنید، نوشیدنیها و پورهها و محصولات پروتئینی توصیهشده را از قبل بخرید، فهرست داروها را روی یخچال بچسبانید و یک بطری آب کوچک همیشه در دسترس داشته باشید.
۱۲. چکلیست روزهای آخر و صبح عمل
دو تا سه روز مانده به عمل، اگر تب، سرماخوردگی یا هر علامت جدیدی پیدا کردید، فوراً به مرکز خبر بدهید؛ برنامهی نورثوسترن تب در این بازه را جزو مواردی میداند که باید گزارش شود. دستور ناشتایی هم از مرکزی به مرکز دیگر فرق میکند، پس همان کاغذی را که به شما دادهاند اجرا کنید. کارت شناسایی، فهرست داروها و در صورت نیاز دستگاه CPAP را همراه ببرید.
جدول زمانی نمونه (فقط برای درک کلی)
| زمان تقریبی | اقدام |
|---|---|
| چند هفته تا چند ماه قبل | ویزیت جراح، آزمایشها، مشاوره تغذیه و روانشناسی، ترک سیگار |
| ۲ تا ۴ هفته قبل | شروع رژیم پیش از عمل، اگر جراح تعیین کرده باشد |
| ۷ تا ۲۱ روز قبل | ویزیت بیهوشی یا کلینیک پیش از عمل (طبق برنامهی نورثوسترن) |
| ۵ تا ۷ روز قبل | رژیم فقطمایع در بعضی مراکز |
| ۲ تا ۳ روز قبل | گزارش تب یا سرماخوردگی به مرکز |
| شب قبل و صبح عمل | ناشتایی و داروها طبق دستور مرکز |
این جدول جایگزین برنامهی جراح شما نیست؛ فقط تصویر کلیای میدهد که بدانید چه زمانی چه کاری معمول است.
۶ اشتباه رایج قبل از اسلیو
- پنهانکردن سابقه یا داروها. حتی مکملهای ساده میتوانند روی خونریزی اثر بگذارند.
- رژیم خودسر. رژیمهای فوقالعاده سخت و بینظارت میتوانند شما را ضعیف و کمآب کنند.
- ادامهی قلیان. آن را هم کنار بگذارید.
- انتخاب مرکز فقط بر اساس قیمت. ارزیابی کامل قبل از عمل بخشی از ایمنی است.
- نخریدن لوازم از قبل. روز سوم بعد از عمل جای مناسبی برای گشتن دنبال محصول پروتئینی نیست.
- توقع معجزه. اسلیو ابزار قدرتمندی است، ولی نتیجهاش به عادتهایتان وابسته است.
سه سناریوی نمونه (فرضی)
این مثالها فرضیاند و برای درک بهتر آمدهاند، نه روایت بیمار واقعی.
آقایی ۳۸ ساله با فشار خون بالا. در آزمایشها کمبود ویتامین D داشت. دو ماه قبل از عمل درمانش را شروع کرد و داروی فشارش را با پزشک مرور کرد. روز عمل، برنامهی بیهوشیاش بدون تغییر پیش رفت.
خانمی ۲۹ ساله با سوزش معده. در آندوسکوپی زخم کوچکی پیدا شد. درمان کرد و عملش چند هفته عقب افتاد. این تأخیر کوتاه، یک مشکل بزرگتر بعد از عمل را از سر راه برداشت.
مردی ۴۵ ساله و قلیانی. فکر میکرد قلیان ایرادی ندارد. با توضیح جراح، دو ماه قبل از عمل آن را کنار گذاشت.
جمعبندی
اقدامات قبل از اسلیو معده شبیه یک مسابقهی دو نفره است: شما و تیم جراحی. هر چه آمادهتر باشید، وقتی روی تخت میخوابید خیالتان راحتتر است. آزمایشها را جدی بگیرید، مشاورهها را رد نکنید، سیگار و قلیان را کنار بگذارید، رژیم را دقیق اجرا کنید و خانه را آماده کنید. این مقاله جایگزین مشاورهی پزشکی نیست و تصمیم نهایی با ویزیت حضوری و نظر جراح شماست.
سؤالات متداول دربارهی اقدامات قبل از اسلیو معده
سؤال: اقدامات قبل از اسلیو معده دقیقاً شامل چه چیزهایی است؟
پاسخ: شامل ویزیت جراح، آزمایش خون، بررسی معده (معمولاً آندوسکوپی)، ارزیابی قلب و ریه و خواب، مشاوره تغذیه و روانشناسی، ترک سیگار، مرور داروها، رژیم پیش از عمل و آمادهکردن خانه است.
سؤال: چقدر قبل از عمل باید اقدام قبل از اسلیو را شروع کنم؟
پاسخ: بسته به مرکز، چند هفته تا چند ماه. در فرانسه ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد. بهتر است با گرفتن وقت مشاوره شروع کنید و از جراح بپرسید در مرکز او چقدر زمان لازم است.
سؤال: رژیم قبل از اسلیو چند روز است؟
پاسخ: بستگی به جراح دارد. در منابع مختلف از ۵ روز تا ۴ هفته دیده میشود. همان برنامهای را اجرا کنید که تیم درمان به شما میدهد.
سؤال: آیا قبل از اسلیو باید کاهش وزن اولیه داشته باشم؟
پاسخ: بعضی مراکز یا بیمهها کاهش وزن اولیه را میخواهند و بعضی نمیخواهند. این موضوع را در اولین ویزیت از جراح بپرسید.
سؤال: سیگار و قلیان را چه زمانی باید کنار بگذارم؟
پاسخ: هرچه زودتر، بهتر. مدت دقیق را جراح تعیین میکند. اگر ترک سخت است، بگویید تا کمک بگیرید.
سؤال: چه آزمایشهایی قبل از اسلیو لازم است؟
پاسخ: معمولاً شمارش سلولهای خون، قند و HbA1c، چربی خون، آنزیمهای کبدی، کلیه، تیروئید و سطح ویتامینها و آهن. فهرست دقیق را جراح تعیین میکند.
سؤال: آیا آندوسکوپی قبل از اسلیو حتماً لازم است؟
پاسخ: بسیاری از جراحان آن را میخواهند تا مشکلات معده مثل زخم یا التهاب قبل از عمل شناخته شود، اما سیاست هر مرکز فرق دارد.
سؤال: داروهای روزانهام را صبح عمل بخورم؟
پاسخ: بستگی به نوع دارو دارد. بعضی باید قطع شوند و بعضی ادامه پیدا کنند. دستور را از جراح و تیم بیهوشی بگیرید، نه از اینترنت.
سؤال: قبل از اسلیو چه چیزهایی باید بخرم؟
پاسخ: محصولات پروتئینی و نوشیدنیهای توصیهشده توسط تیم درمان، ظرفهای کوچک غذا، فهرست داروها، و هر چیزی که تیم برای دورهی بعد از عمل پیشنهاد داده است.
سؤال: آیا مشاورهی روانشناسی قبل از اسلیو اجباری است؟
پاسخ: در بیشتر مسیرهای معتبر، ارزیابی روانشناختی بخشی از آمادهسازی است. هدف آن حمایت از موفقیت بلندمدت شماست، نه رد کردن شما.
معرفی دکتر حامد قلیزاده
دکتر حامد قلیزاده؛ جراح باتجربه، متخصص جراحی اسلیو معده و بیماری چاقی (جراح لاغری، جراح چاقی)
تاکنون بیش از ۹٬۰۰۰ جراحی لاپاراسکوپی و بیش از ۱۵٬۰۰۰ جراحی چاقی موفق را در شهر تهران با نتایج بسیار درخشان و رضایت بالای ۵۰٬۰۰۰ بیمار انجام دادهاند.
- فلوشیپ و مدارک: فوقتخصص جراحی چاقی و لاپاراسکوپی پیشرفته، متابولیک و جراحی عمومی؛ شماره نظام پزشکی ۱۴۴۷۲۰
- سابقه: دکتر و جراح اسلیو معده در تهران؛ جراح عمومی بیمارستان بقیهالله؛ عضو هیئت علمی دانشگاه بقیهالله (عج)
- جراحی چاقی موفق: +۱۵٬۰۰۰ مورد
- جراحی لاپاراسکوپی: +۹٬۰۰۰ مورد
- رضایت بیماران: +۵۰٬۰۰۰ بیمار
- آدرس: تهران، خیابان ملاصدرا، روبروی بیمارستان بقیهالله، ساختمان ۱۹۵، طبقه ۵
- وبسایت: https://hamimedic.ir/
منابع
- ASMBS/IFSO Guidelines on Indications for Metabolic and Bariatric Surgery, 2022 (PDF)
- متن کامل ۲۰۲۲ در PubMed Central
- World Obesity Federation: خبر انتشار رهنمود جدید
- ASMBS: Care Pathway for Laparoscopic Sleeve Gastrectomy (2017)
- ASMBS: Preoperative Care Pathway for Roux-en-Y Gastric Bypass (2021)
- International Delphi Consensus on Patient Preparation for Metabolic and Bariatric Surgery
- Northwestern Medicine: Enhanced Recovery Pathway for Bariatric Surgery
- Children’s Mercy: Gastric Sleeve ERAS Pre-Op Checklist
- St. Mary’s Healthcare System: Bariatric Surgery Toolkit
- Medadom/ELSAN: Déroulement et préparation de la sleeve
این مقاله چقدر مفید بود؟
برای امتیازدهی روی ستاره کلیک کنید
میانگین امتیاز 5 / 5. شمارش آرا 1
اولین نفری باشید که به این پست امتیاز میدهد
فرم: دریافت مشاوره از دکتر حامد قلی زاده
اطلاعات خود را وارد کنید تا درخواست مشاورهتان از طریق واتساپ ارسال شود.







