9 خاصیت دانه چیا | فواید علمی، نحوه مصرف، عوارض و بهترین زمان استفاده

مقدمه

دانه چیا: یک سلاح درمانی در اختلالات متابولیک

دانه چیا چیست و چرا این‌قدر محبوب شده؟

دانه چیا یک دانه‌ی گیاهی بسیار ریز اما فوق‌العاده مغذی است که از گیاه Salvia hispanica به‌دست می‌آید. این دانه‌ها در ظاهر ساده‌اند، اما وقتی با آب یا مایعات ترکیب می‌شوند، حالتی ژله‌ای پیدا می‌کنند که نشان‌دهنده فیبر بالای آن‌هاست. همین ویژگی باعث شده دانه چیا در سال‌های اخیر حسابی سر زبان‌ها بیفتد و وارد رژیم‌های غذایی سالم شود.

محبوبیت دانه چیا فقط به‌خاطر ترند شدن در اینستاگرام یا رژیم‌های مد روز نیست. این دانه سرشار از فیبر، امگا ۳، پروتئین و مواد معدنی است و در عین حال کالری نسبتاً پایینی دارد. یعنی هم سیرکننده است، هم مغذی؛ ترکیبی که دقیقاً همان چیزی است که بدن به آن نیاز دارد.

یکی از اشتباهات رایج این است که دانه چیا با تخم شربتی یکی در نظر گرفته می‌شود. در حالی که این دو کاملاً متفاوت‌اند. تخم شربتی بیشتر در نوشیدنی‌های سنتی استفاده می‌شود و ارزش تغذیه‌ای محدودی دارد، اما دانه چیا یک ماده غذایی کامل‌تر است که در رژیم‌های علمی و برنامه‌های تغذیه درمانی جایگاه مشخصی دارد.

دانه چیا به‌خاطر فیبر محلول بالا، وقتی وارد معده می‌شود حجم می‌گیرد و احساس سیری طولانی‌تری ایجاد می‌کند. به زبان ساده، باعث می‌شود کمتر گرسنه شوی و ریزه‌خواری کاهش پیدا کند. همین موضوع دلیل اصلی استفاده از دانه چیا در رژیم‌های لاغری است، بدون اینکه بدن دچار کمبود مواد مغذی شود.

از نظر پزشکی هم دانه چیا فقط مخصوص کاهش وزن نیست. این دانه در کنترل قند خون، بهبود عملکرد گوارش، سلامت قلب و حتی تقویت استخوان‌ها نقش دارد. به همین دلیل در بسیاری از برنامه‌های تغذیه‌ای، به‌خصوص برای افراد مبتلا به اضافه وزن، دیابت یا مشکلات گوارشی، توصیه می‌شود؛ البته همیشه با مقدار مصرف درست.

ارزش غذایی دانه چیا (جدول )

ارزش غذایی دانه چیا دقیقاً همان دلیلی است که آن را از یک دانه ساده به یک «ابرغذا» تبدیل کرده است. مقدار کمی از این دانه می‌تواند حجم قابل توجهی از نیاز روزانه بدن به فیبر، چربی‌های مفید و مواد معدنی را تأمین کند، بدون اینکه فشار کالری بالایی به بدن وارد شود.

فیبر بالای دانه چیا مهم‌ترین نقطه قوت آن است. این فیبر به بهبود هضم، پیشگیری از یبوست و ایجاد احساس سیری کمک می‌کند. وقتی دانه چیا با آب ترکیب می‌شود، ژل‌مانند می‌شود و همین خاصیت، سرعت جذب غذا را کاهش می‌دهد؛ چیزی که هم برای لاغری مفید است هم برای کنترل قند خون.

دانه چیا یکی از منابع گیاهی غنی امگا ۳ محسوب می‌شود. امگا ۳ برای سلامت قلب، کاهش التهاب و بهبود عملکرد مغز ضروری است. نکته مهم اینجاست که خیلی‌ها فکر می‌کنند امگا ۳ فقط در ماهی وجود دارد، در حالی که دانه چیا برای گیاه‌خواران یک جایگزین عالی است.

از نظر پروتئین، دانه چیا عملکرد قابل قبولی دارد. این پروتئین به حفظ توده عضلانی کمک می‌کند و باعث می‌شود کاهش وزن به‌صورت اصولی انجام شود، نه با افت عضله. به همین دلیل ورزشکاران و افرادی که رژیم دارند، از دانه چیا استقبال می‌کنند.

کلسیم و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در دانه چیا هم نقش مهمی در سلامت استخوان‌ها، دندان‌ها و کاهش استرس اکسیداتیو دارند. یعنی علاوه بر لاغری، به جوان‌ماندن سلول‌ها و پیشگیری از بیماری‌های مزمن هم کمک می‌کند.

جدول ارزش غذایی دانه چیا (در هر ۲ قاشق غذاخوری)

1- ترکیبات موجود در دانه چیا:

دانه چیا به خانواده نعناعیان تعلق دارد. این دانه از اجزای عملکردی مختلفی از جمله فیبر، پلی فنول ها، آنتی اکسیدان ها، ویتامین ها، اسید چرب امگا 3، مواد معدنی و پپتیدها تشکیل شده اند. علاوه بر این، این دانه ها منبع خوبی از پروتئین گیاهی، چربی غیراشباع و کربوهیدرات ها هستند. اجزای دانه چیا با کاهش فشار خون، کاهش تجمع پلاکت ها، کاهش کلسترول و اکسیداسیون در بیماری های قلبی عروقی   مفید هستند. فیبر دانه چیا سطح گلوکز خون را کاهش می دهد و حجم مدفوع را افزایش خواهد داد، لذا در بیماری های مرتبط با دستگاه گوارش مانند دیابت و یبوست به عنوان یک عامل مفید معرفی می گردد. همچنین آنتی اکسیدان ها و پلی فنول های دانه چیا از سلول های بتا پانکراس در برابر التهاب محافظت می کنند. این اجزا از آسیب سلولی قسمت‌های مختلف بدن محافظت می‌شوند که می‌تواند از بدن در برابر انواع سرطان‌ها از جمله سرطان سینه، کولورکتال، کبد و پانکراس محافظت نماید. در این مقاله به بررسی اجزای دانه چیا  و نقش آنها در درمان بیماری های مختلف که توسط مطالعات قبلی تایید شده است خواهیم پرداخت.

2-دانه چیا و ترکیب غذایی آن

دانه چیا از دانه های خوراکی سالویا هیسپانیکا است که به خانواده نعناعیان تعلق دارد. دانه های چیا تخم مرغی شکل و خاکستری با لکه های سیاه و سفید هستند که عرض آنها حدود 1 میلی متر است.

خواستگاه اصلی دانه چیا متعلق به آمریکای مرکزی، مکزیک، و گواتمالا است. چیا گیاهی یک ساله شکوفه‌دار است. معمولا دانه های چیا به عنوان ترکیبی از دانه های سفید و سیاه کشت می شوند. اما امروزه دانه‌های چیا را بیشتر با شمایل دانه‌هایی با رگه های سیاه مارپیچی و راه راه شناسایی می نمایند، هرچند دانه های سفید چیا به مقدار بسیار کمتر از دانه های سیاه در ترکیب دانه ها وجود دارند.

در گذشته دهقانان دانه های سفید را قبل از کاشت جدا می کردند تا گیاهان دانه سفید بیشتری داشته باشند. لذا در گذشته دانه‌های چیا سفید و سیاه به طور جداگانه کشت می‌شدند، اما با گذشت زمان، تولید دانه‌های چیا سفید کاهش یافت و با دانه‌های سیاه که پرمحصول تر بود مخلوط شد.

دانه چیا از نظر شیمیایی از پروتئین گیاهی، لیپیدها، کربوهیدرات ها و فیبر غذایی تشکیل شده است. نتایج اخیر تحقیقات مختلف نشان می‌دهد که دانه‌های چیا دارای مشخصات تغذیه‌ای بسیار خوب و ویژگی‌های تقویت‌کننده سلامتی زیادی هستند. دانه چیا، توانایی خوبی در کاهش فشار خون، گلوکز خون و واکنش های ضد میکروبی و تقویت کننده سیستم ایمنی دارد و نتایج مفیدی را در بهبود پروفایل چربی خون از خود نشان داده است.

دانه چیا و کمک به کاهش وزن

دانه چیا به‌خاطر مقدار بالای فیبر محلول، یکی از محبوب‌ترین مواد غذایی در رژیم‌های کاهش وزن است. فیبر محلول وقتی با آب تماس پیدا می‌کند، حالت ژله‌ای به خودش می‌گیرد و در معده حجمش چند برابر می‌شود. همین اتفاق ساده باعث می‌شود معده زودتر پیام سیری به مغز بفرستد.

این ژل شدن دانه چیا سرعت هضم غذا را کاهش می‌دهد و جلوی بالا رفتن سریع قند خون را می‌گیرد. نتیجه؟ احساس گرسنگی دیرتر سراغ‌تان می‌آید و میل به ریزه‌خواری کمتر می‌شود. به زبان ساده، دانه چیا کمک می‌کند کمتر بخورید، بدون اینکه اذیت شوید.

یک مثال واقعی و کاربردی این است که اگر صبح‌ها یک قاشق دانه چیا را با ماست یا آب ولرم بخورید، تا چند ساعت احساس سیری دارید. خیلی از افرادی که رژیم دارند می‌گویند با این روش، ولع خوردن میان‌وعده‌های ناسالم‌شان کمتر شده است.

بیشترین نتیجه را افرادی می‌گیرند که اضافه وزن دارند، سبک زندگی کم‌تحرک دارند یا مدام احساس گرسنگی می‌کنند. البته دانه چیا معجزه نمی‌کند؛ اگر کنار آن تغذیه ناسالم باشد، انتظار لاغری سریع منطقی نیست.

اشتباه رایج این است که بعضی‌ها فکر می‌کنند هرچه بیشتر دانه چیا بخورند، لاغرتر می‌شوند. مصرف زیاد می‌تواند باعث نفخ، دل‌درد و حتی یبوست شود. مقدار مناسب معمولاً ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری در روز است.

دانه چیا و سلامت قلب

یکی از مهم‌ترین خواص دانه چیا، تأثیر آن روی سلامت قلب است. این دانه سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ است؛ چربی‌های مفیدی که نقش مهمی در کاهش خطر بیماری‌های قلبی دارند.

امگا ۳ به کاهش کلسترول بد (LDL) و افزایش کلسترول خوب (HDL) کمک می‌کند. این تعادل باعث می‌شود رگ‌ها انعطاف‌پذیرتر بمانند و احتمال گرفتگی عروق کمتر شود؛ موضوعی که برای سلامت قلب حیاتی است.

دانه چیا همچنین به تنظیم فشار خون کمک می‌کند. فیبر و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در آن باعث کاهش التهاب در دیواره رگ‌ها می‌شوند و گردش خون را بهبود می‌دهند.

افرادی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند یا سبک زندگی کم‌تحرک دارند، معمولاً بیشترین سود را از مصرف منظم دانه چیا می‌برند. البته مصرف آن باید بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد، نه تنها راه‌حل.

اشتباه رایج این است که بعضی افراد دانه چیا را جایگزین داروهای قلبی می‌کنند. دانه چیا مکمل است، نه درمان؛ و نباید بدون نظر پزشک، درمان اصلی کنار گذاشته شود.

دانه چیا و کنترل قند خون

دانه چیا به‌دلیل فیبر بالا، نقش مؤثری در کنترل قند خون دارد. فیبر باعث می‌شود جذب قند در روده آهسته‌تر انجام شود و از بالا رفتن ناگهانی قند خون جلوگیری شود.

وقتی دانه چیا در معده ژله‌ای می‌شود، مانند یک سد عمل می‌کند و اجازه نمی‌دهد کربوهیدرات‌ها خیلی سریع وارد جریان خون شوند. این موضوع برای افراد مبتلا به دیابت یا پیش‌دیابت اهمیت زیادی دارد.

بسیاری از افراد دیابتی گزارش کرده‌اند که اضافه کردن مقدار کمی دانه چیا به وعده صبحانه یا عصرانه، به ثبات قند خون آن‌ها کمک کرده است. البته این تجربه‌ها جایگزین نظر پزشک نیست.

بیشترین تأثیر را افرادی می‌بینند که قند خون نوسانی دارند یا بعد از غذا دچار افت انرژی می‌شوند. دانه چیا کمک می‌کند انرژی پایدارتر بماند.

اشتباه رایج این است که بعضی‌ها دانه چیا را با نوشیدنی‌های شیرین مصرف می‌کنند. این کار عملاً اثر مثبت آن روی قند خون را کم می‌کند.

دانه چیا و بهبود گوارش

فیبر موجود در دانه چیا برای سیستم گوارش مثل یک جاروی طبیعی عمل می‌کند. این فیبر به حرکت منظم روده‌ها کمک کرده و احتمال یبوست را کاهش می‌دهد.

وقتی دانه چیا آب جذب می‌کند، حجم مدفوع را افزایش می‌دهد و دفع را راحت‌تر می‌کند. به همین دلیل بسیاری از متخصصان تغذیه آن را برای بهبود عملکرد روده توصیه می‌کنند.

افرادی که سندرم روده تنبل یا یبوست مزمن دارند، معمولاً با مصرف اصولی دانه چیا بهبود قابل توجهی را تجربه می‌کنند.

بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که دانه چیا حتماً خیس‌خورده مصرف شود. مصرف خشک آن می‌تواند برعکس، باعث ناراحتی گوارشی شود.

اشتباه رایج، مصرف ناگهانی مقدار زیاد دانه چیا است. سیستم گوارش نیاز به زمان دارد تا به فیبر بالا عادت کند.

دانه چیا و سلامت پوست و مو

آنتی‌اکسیدان‌های موجود در دانه چیا نقش مهمی در سلامت پوست دارند. این ترکیبات با رادیکال‌های آزاد مقابله می‌کنند و از پیری زودرس جلوگیری می‌کنند.

امگا ۳ موجود در دانه چیا به حفظ رطوبت پوست کمک کرده و باعث می‌شود پوست شاداب‌تر به نظر برسد. همین چربی‌های مفید برای سلامت مو هم ضروری‌اند.

افرادی که پوست خشک یا موهای شکننده دارند، معمولاً با مصرف منظم دانه چیا تغییرات مثبتی را مشاهده می‌کنند؛ البته نه یک‌شبه، بلکه به‌مرور.

این خاصیت بیشتر برای کسانی مفید است که رژیم غذایی‌شان فقیر از چربی‌های مفید است.

اشتباه رایج این است که انتظار داشته باشیم دانه چیا مثل محصولات آرایشی، اثر فوری داشته باشد. این یک فرآیند تغذیه‌ای است، نه درمان فوری.

دانه چیا و تقویت استخوان‌ها

دانه چیا منبع خوبی از کلسیم، منیزیم و فسفر است؛ سه ماده‌ای که برای سلامت استخوان‌ها ضروری‌اند.

نکته جالب اینجاست که میزان کلسیم دانه چیا نسبت به حجمش بالاست و برای افرادی که لبنیات مصرف نمی‌کنند، گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

مصرف منظم دانه چیا می‌تواند به پیشگیری از پوکی استخوان، به‌ویژه در سنین بالاتر، کمک کند.

بیشترین فایده را سالمندان، خانم‌ها و افرادی که در معرض کمبود کلسیم هستند، می‌برند.

اشتباه رایج این است که فکر کنیم فقط با دانه چیا می‌توان کمبود کلسیم را جبران کرد. تنوع غذایی همچنان مهم است.

دانه چیا و افزایش انرژی

دانه چیا ترکیبی از پروتئین، چربی مفید و فیبر دارد که انرژی پایدار ایجاد می‌کند. یعنی بدون افت ناگهانی، بدن را سرحال نگه می‌دارد.

برخلاف قندهای ساده که انرژی کوتاه‌مدت می‌دهند، دانه چیا انرژی آهسته و مداوم فراهم می‌کند.

خیلی‌ها از دانه چیا به‌عنوان صبحانه سبک یا میان‌وعده استفاده می‌کنند تا در طول روز افت انرژی نداشته باشند.

افرادی که کار فکری یا بدنی طولانی دارند، معمولاً از این خاصیت بیشتر بهره می‌برند.

اشتباه رایج این است که دانه چیا را جایگزین وعده اصلی می‌کنند؛ در حالی که مکمل انرژی است، نه غذای کامل.

دانه چیا و کاهش التهاب

امگا ۳ و آنتی‌اکسیدان‌های دانه چیا به کاهش التهاب در بدن کمک می‌کنند. التهاب مزمن عامل بسیاری از بیماری‌هاست.

مصرف منظم دانه چیا می‌تواند به کاهش دردهای مفصلی و عضلانی خفیف کمک کند.

این خاصیت برای افرادی که سبک زندگی کم‌تحرک یا استرس بالا دارند، اهمیت بیشتری دارد.

دانه چیا به بدن کمک می‌کند پاسخ التهابی متعادل‌تری داشته باشد.

اشتباه رایج این است که انتظار داشته باشیم دردهای شدید فقط با دانه چیا درمان شوند.

دانه چیا و کمک به ورزشکاران

دانه چیا منبع عالی انرژی پایدار برای ورزشکاران است. ترکیب کربوهیدرات، پروتئین و چربی مفید آن، سوخت مناسبی برای تمرین فراهم می‌کند.

این دانه به حفظ آب بدن کمک می‌کند، چون آب را در خود نگه می‌دارد؛ ویژگی‌ای که برای تمرین‌های طولانی مفید است.

ورزشکاران استقامتی مثل دوندگان و دوچرخه‌سواران بیشترین سود را از دانه چیا می‌برند.

مصرف دانه چیا قبل یا بعد از تمرین می‌تواند به ریکاوری بهتر کمک کند.

اشتباه رایج این است که مقدار زیاد دانه چیا قبل از تمرین مصرف شود که ممکن است باعث سنگینی معده شود.

اجزای عملکردی مختلف دانه چیا و فواید بالقوه آنها برای سلامتی

ترکیب عملکردی دانه چیا

فیبر

دانه های چیا حاوی 40 درصد فیبر هستند. از این رو این دانه ها در صدر فهرست دانه هایی با بیشترین فیبر قرار دارند. فیبر یک نوع کربوهیدرات است که در گیاهان مانند میوه ها، سبزیجات، غلات و حبوبات وجود دارد.

دو نوع فیبر شامل نوع محلول و نامحلول وجود دارد. فیبرهای محلول بیشتر در کاهش چربی و قند خون و در پیشگیری از برخی بیماری‌های قلبی و عروقی نقش اصلی را ایفا می‌کنند و فیبرهای نامحلول در کاهش یبوست، سرطان روده و برخی اختلالات دیگر مؤثر می‌باشند.

سلولز، نوعی فیبر نامحلول است که در غلات، میوه‌ها و سبزیجات وجود دارد و نمی‌تواند در بدن ما هضم شود. سلولز بدون هضم شدن دستگاه گوارش از بدن عبور می کند و با کاهش دادن زمان ماندگاری و افزایش حجم محتویات گوارشی به حفظ سلامت بدن کمک می کند. فیبر سلولز همچنین به کاهش جذب کلسترول و بسیاری از مواد شیمیایی سرطان زا کمک می کند.

دانه های خیس خورده چیا حاوی فیبر غذایی محلول هستند که به شکل ژل وجود دیده می شوند. این نوع فیبر محلول علاوه بر اینکه سطح قند خون، وزن بدن و سطح کلسترول را تنظیم می کند، حجم مدفوع را افزایش می دهد و سلامت روده بزرگ را تامین می نماید.

دانه های خیس خورده چیا به دلیل داشتن موسیلاژ ماهیتی چسبناک دارند با ایجاد حس سیری به کنترل اشتها کمک کرده و نقش مهمی در کاهش وزن، کنترل قند خون و کنترل چربی بدن دارند.

مطالعات قبلی ادعا کردند که فیبر محلول می تواند قوام مواد گوارشی را ارتقا دهد که با مزایای سلامتی برای انسان مرتبط است.

آنتی اکسیدان ها

آنتی اکسیدان یک واژه عمومی برای هر ترکیبی است که می‌تواند با مولکولهای ناپایدار به نام رادیکالهای آزاد که به DNA، غشای سلولی و سایر قسمتهای سلول آسیب می‌زند، مقابله نماید. فیتوکمیکال ها (مواد شیمیایی گیاهی) شامل آنتی اکسیدان ها، ترکیب فنولیک و اسید اسکوربیک هستند که برای توقف فرآیند اکسیداسیون عمل می کنند. غذاها از جمله سبزیجات و میوه ها، منابع برتر مواد فیتوکمیکال هستند که برای سلامتی مفید هستند. دانه چیا منبع مهمی از مواد شیمیایی گیاهی با اسید کلروژنیک، کافئیک اسید، میریستین، کورستین و کامفرول است که همگی واکنش دفاعی برای قلب و کبد دارند و همچنین دارای خواص ضدسرطانی و ضد پیری هستند.

دانه های چیا با اندازه کوچک با داشتن مواد این مواد و اسیدهای چرب امگا 3 دارای اثرات تقویت کننده سیستم ایمنی هستند و حساسیت و واکنش های التهابی را کاهش می دهد.

ترکیبات فنلی

فنل ها گروهی از مواد شیمیایی هستند که دارای یک یا چند گروه هیدروکسیل (OH) مرتبط با یک هیدروکربن حلقوی هستند.

اجزای فنلی یک دسته اصلی از مشتقات گیاهی هستند. اسیدهای فنولیک، فلاونوئیدها و تانن‌ها در مقایسه با سایر دسته‌بندی‌های ترکیبات فنلی، اجزای اصلی فنلی تغذیه نامیده می‌شوند.

ارتباط قوی و سازنده بین اجزای فنلی و قابلیت فتوشیمیایی میوه ها و سبزیجات توسط چندین مطالعه ثابت شده است.

این ترکیبات در میوه ها و سبزیجات می توانند در کند کردن روند پیری، کاهش تورم و استرس اکسیداتیو که باعث اختلالات طولانی مدت از جمله بیماری های قلبی عروقی، تصلب شرایین، سرطان، دیابت، عملکرد شناختی و اختلالات عصبی می شود، ایفای نقش کنند..

ترکیبات فنلی و پلی فنلی به تنهایی یا در ارتباط با ویتامین هایی مانند کاروتنوئیدها، ویتامین E و ویتامین C، مواد احیاگری هستند که از بافت های بدن انسان در برابر استرس اکسیداتیو محافظت می کنند. میوه ها و سبزیجات دارای مقدار زیادی آنتی اکسیدان هستند که معمولاً پلی فنول ها هستند. اسیدهای کافئیک و رزمارینیک مواد فنلی موجود در دانه چیا هستند که یک عملکرد کلیدی در مهار و کنترل بسیاری از بیماری ها دارند.

اسید چرب امگا 3

اسیدهای چرب امگا 3 که به نام‌های روغن امگا 3 و اسیدهای چرب ω-3 نیز شناخته می‌شوند، چربی‌های غیراشباع هستند که نقش حیاتی در عملکرد فیزیولوژیکی انسان دارند.

اسیدهای چرب امگا 3 به سه نوع تقسیم می شوند که شامل اسید α-لینولنیک (ALA) موجود در گیاهان، و ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و اسید دوکوزاهگزانوئیک (DHA) که دو مورد آخر به طور گسترده در روغن ماهی وجود دارند.

منابع ساده روغن های گیاهی دارای ALA عبارتند از: گردو، دانه چیا، روغن بذر کتان، روغن سویا، روغن اکیوم و روغن کانولا.

مهره داران قادر به تولید ALA نیستند و  ALAرا فقط از غذای گیاهان بدست می آورند. مهره داران همچنین از ALA، برای سنتز EPA و  DHAاستفاده می کنند. یکی از ویژگی‌های متمایز دانه‌های چیا سطوح بالای اسیدهای چرب امگا ۳ است که برای سلامت قلب مفید هستند. اسیدهای آلفا لینولنیک امگا 3 (ALA) حدود 75 درصد از اسیدهای چرب دانه های چیا را به خود اختصاص می دهند، لذا استفاده از دانه چیا یک راه بی دردسر برای تقویت سلامت جسمی و روان شما است.

مطالعه قبلی نشان داده اند که مصرف بیشتر امگا 3 باعث کاهش عفونت و تورم بدن شما می شود و استفاده مستمر از آن با کاهش شانس ابتلا به بسیاری از بیماری های طولانی مدت مانند مشکل قلبی، سرطان، التهاب و مرگ های زودرس مرتبط است.

پپتیدها

پپتیدها از پیوند چند اسید آمینه (واحد های تشکیل دهنده پروتئین ها) با هم، تشکیل می شوند. بدین ترتیب که ده تا پانزده اسید آمینه به هم متصل می شوند تا پپتیدها را تشکیل دهند.

اسیدهای آمینه واحد پایه پروتئین ها هستند، اما پروتئین ها نسبت به پپتیدها دارای اسیدهای آمینه بیشتری در آنها هستند. پپتیدها وزن مولکولی کمتری دارند، بنابراین نسبت به پروتئین ها راحت تر مصرف می شوند. انواع مختلف پپتیدها توسط سلول ها تولید می شوند و به طور معمول عملکرد هورمونی را انجام می دهند. پروتئین های گیاهی می توانند به عنوان بهترین منبع اسیدهای آمینه ضروری جایگزین پروتئین های حیوانی شوند.

دانه های چیا حدود 19 درصد پروتئین دارند و به نظر می رسد که منبع خوبی از پروتئین است. دانه های چیا دارای سطوح بالایی از پروتئین ها و اسیدهای آمینه لازم هستند، بنابراین منبع مطلوبی از پپتیدهای عملکردی نیز هستند. ساختار و عملکرد مفید پروتئین ها و پپتیدهای موجود در دانه چیا تأثیرات مطلوبی  بر سلامت انسان دارد. هرچند برای کشف جزئیات قابلیت عملکردی پپتیدها مطالعات گسترده ای لازم است.

تاکنون 20 پروتئین یا پپتید عملکردی در دانه های چیا طبقه بندی شده است که بخش ثابتی از متابولیسم پایه گیاه هستند. از جمله این پپتیدها با قابلیت عملکردی، پپتیدهای دارای مهارکننده‌های دی پپتیدیل پپتیداز، مهارکننده‌های آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین و پروتیئن ها و پپتیدهای با توانایی آنتی‌اکسیدانی هستند.

ویتامین ها

ویتامین یک ماده طبیعی است که یک ریز مغذی ضروری است که بدن ما برای فعالیت مناسب عملکردهای سلولی خود به آن نیاز دارد. تمام ویتامین های لازم در بدن تولید نمی شوند. این ویتامین ها از غذاهای مختلف دریافت می شوند. ویتامین ها یک دسته از مواد مغذی آلی هستند که در مقادیر کم برای حفظ سلامت و رشد در سطح پیشرفته زندگی حیوانات مورد نیاز هستند. این مولکول ها همچنین برای عملکرد منظم بدن موجودات ضروری هستند. ویتامین ها در بدن به مقدار کافی برای برآوردن نیازهای بدن ساخته نمی شوند، بنابراین لزوماً از طریق رژیم غذایی به دست می آیند.  ویتامین ها در طبیعت معمولا تنظیم کننده و فعال کننده هستند و واکنش های شیمیایی یکپارچه بدن را تسریع و مدیریت می کنند.

دانه های چیا حاوی مقادیر زیادی ویتامین B از جمله نیاسین (883 میلی گرم در 100 گرم)، اسید فولیک (49 میلی گرم در 100 گرم)، تیامین (0.62 میلی گرم در 100 گرم)، و ریبوفلاوین (0.17 میلی گرم در 100 گرم) هستند. محققین همچنین نشان داده اند که دانه های چیا حاوی ویتامین E به عنوان توکوفرول هستند. دانه چیا منبع غنی از چندین ماده معدنی مهم بوده که برای افزایش متابولیسم مفید است. جدای از این، سطوح بالای اسیدهای امگا-6 آنها در جذب ویتامین های محلول در چربی A، D، E  و K مفید می باشد.

مواد معدنی

دانه‌های چیا منشأ فوق‌العاده‌ای از مواد معدنی اساسی متعدد مانند منگنز، فسفر، مس، سلنیوم، آهن، منیزیم و کلسیم فراوان هستند. مانند ویتامین ها، مواد معدنی نیز شما را سالم نگه می دارند و همچنین به رشد و تکامل بدن کمک می کنند. بدن از مواد معدنی برای انجام فعالیت‌های مختلف، از ساخت استخوان‌های سالم گرفته تا حرکت عظلات و ساخت هورمون ها استفاده می‌کند.

نتیجه آنکه دانه چیا منبع غنی از مواد مغذی است که تاثیر مثبتی بر سلامت و کنترل وزن دارد. اسیدهای چرب امگا-۳، پروتئین، فیبر، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد معدنی  موجود در این دانه گیاهی به سلامتی عمومی بدن کمک کرده و برای سلامت قلب و عروق، کاهش فشار خون، بهبود عملکرد گوارش، تقویت باروری و سیستم ایمنی بدن مفید است. فیبر و پروتئین بالای دانه چیا باعث شده که گزینه محبوبی برای سالم‌خواران، گیاه‌خواران و ورزشکاران باشد.